Elektrische fietsen - een introductie

sparta regular e
Sparta Regular E, Accu onder bagagedrager, elektromotor in voorwiel

Wat is een elektrische fiets?

Een elektrische fiets is normale fiets waaraan een accu, een elektromotor en een paar knopjes op het stuur voor de bediening (en onzichtbaar een sensor en een computertje) zijn toegevoegd. Deze toevoegingen maken het leven van de fietser een heel stuk aangenamer. De energie uit de accu zorgt dat elektromotor kracht ontwikkelt die je helpt "meetrappen" tijdens het fietsen. Helpen is hier een cruciaal woord (zie volgende alinea). Deze hulp bij het fietsen wordt "trapondersteuning" genoemd. Je hebt het gevoel of je constant "wind in de rug hebt". Je mag met de elektrische fiets overal rijden waar ook een normale fiets mag rijden. Je hebt dus geen helm of een WA verzekering nodig, het is voor de wetgever wat dat betreft een normale fiets.

Wat is een elektrische fiets niet?

Een elektrische fiets is niet een tweewieler "die vanzelf gaat" zoals een snorfiets of brommer. De trapondersteuning start pas als de trappers ronddraaien. Zodra je tijdens het fietsen stopt met het ronddraaien van de trappers stopt ook de trapondersteuning, zoals in een bocht.

Hoeveel minder moeite kost het fietsen dan?

De kracht van de trapondersteuning kan je instellen met een knopje op je stuur. Bij sommige fietsen is dit in drie standen, sommige vier, vijf of meer. Heel gebruikelijk is dat de lichtste stand je 33% van de energie levert. Jij moet dan 67% van de kracht leveren, de andere 33% komt voor rekening van de accu/elektromotor. Bij de middenstand is het gebruikelijk dat het "samsam" is. De fiets levert evenveel trapondersteuning als jezelf, het fietsen kost dus de helft van de kracht in vergelijking met een normale fiets. Hoe sterk de trapondersteuning is bij de hoogste stand is afhankelijk van de fabrikant, maar het fietsen wordt dan wel heel makkelijk.

Hoe hard gaat een elektrische fiets?

elektrische fiets snelheid

Hoe hard jij wil, net als een normale fiets, maar de trapondersteuning moet wettelijk stoppen bij een snelheid boven 25 km/u. Wil je nog harder dan moet je dat geheel op eigen kracht bereiken. Die overgang van wel naar geen trapondersteuning bij 25 km/u is niet abrupt maar gaat heel geleidelijk. De snelheid is (mede) afhankelijk van de versnelling die je hebt gekozen (hoe hoger de versnelling hoe harder je rijd). Maar meestal zal de snelheid zo'n 22 km/u zijn. Daarboven merk je dat de trapondersteuning afneemt tot hij bij 25 km/u geheel weggevallen is. Wanneer dit afbouwen start en hoe snel is afhankelijk van het model elektrische fiets. Sommige fabrikanten "smokkelen" een beetje hiermee omdat de wet een marge hanteert van 10%. Dus je mag maximaal 25+10%=27,5 km/u. Wil je dus snel fietsen dan loont het de moeite om verschillende modellen en fabrikanten elektrische fietsen uit te proberen, de een zal echt een stukje harder gaan dan de ander.

Hoe veel kost een elektrische fiets?

Flink veel meer dan een normale fiets. Net als bij normale fietsen: voor elck wat wils, prijzen lopen uiteen van 800 euro tot meer dan 3000 euro.

Kan je niet meer fietsen als de accu leeg is?

Wanneer de accu leeg is valt de trapondersteuning weg en gedraagt de elektrische fiets zich als een normale fiets waar je dus gewoon op kan fietsen. Hij trapt wel iets zwaarder, dat komt omdat de fiets door de accu en elektromotor, samen zo'n 5 kg, wat zwaarder is dan de normale fiets en de elektromotor zal een kleine wrijving opleveren. Hoeveel dit is wordt bepaald door de kwaliteit van de gebruikte motor. Dit kan liggen tussen verwaarloosbaar klein en duidelijk merkbaar. Goedkope elektrische fietsen scoren op dit punt doorgaans slechter.

Hoe ver kan je fietsen met een elektrische fiets?

anwb wegwijzer

Zover je wilt. Maar de trapondersteuning zal na een bepaald aantal kilometers ophouden, dat is wat de actieradius wordt genoemd, daarna moet je op eigen kracht verder. Hoe ver je kan rijden met een elektrisch fiets is van heel veel factoren afhankelijk. De twee belangrijkste factoren (op een vlakke weg) zijn: de capaciteit van de accu en de stand van de trapondersteuning (licht-midden-hoog). Hoe meer capaciteit de accu heeft (maar de accu daarmee ook flink duurder wordt), hoe langer je trapondersteuning krijgt. Hoe lager je de trapondersteuning instelt (licht, dus niet in de midden of hoge stand) hoe langer je van de trapondersteuning kan genieten. Een doorsnee elektrische fiets zal rond de 40 tot 70 kilometer trapondersteuning geven. Wanneer je elektrische fiets een accu heeft met een grote capaciteit kan je met gemak over de honderd kilometer komen.

Wat onderscheidt de ene elektrische fiets zich van de ander, waar moet je op letten?

Zaken waar elektrische fietsen zich van elkaar onderscheiden zijn:

  • accu capaciteit
  • plaats van de accu
  • accu type
  • plaats van de elektromotor
  • rotatiesensor of trapkrachtsensor
  • wel of geen "gashandel"
  • handmatige of automatische versnelling
  • hoe krijgen het voor- en achterlicht zijn energie?

De accu is een zeer duur onderdeel van de fiets en bepaalt in grote mate de prijs. Fietsfabrikanten kunnen geld besparen op de accu door een accu met een kleine capaciteit toe te passen. Deze capaciteit wordt uitgedrukt in Wh (spreek uit: Watt-uur). Hoe hoger deze Wh waarde, hoe groter je actieradius wordt, hoe langer je trapondersteuning krijgt. Een grove vuistregel is: deel de Wh waarde door 5,5 en je weet bij benadering het aantal kilometers dat je trapondersteuning krijgt. Een accu met een capaciteit van 220 Wh zal dus: 220 / 5,5 = 40 km trapondersteuning leveren.

De plaats van de accu en de plaats van de elektromotor bepaalt mede het "gedrag" van de fiets. Een fiets met zware tassen achter of voorop fiets heel anders dan zonder. Zo ook met elektrische fietsen. Bij ieder gewicht wat je toevoegt aan de fiets, dus ook de accu en elektromotor geldt: hoe lager hij zit, hoe stabieler de fiets wordt. Het concentreren van gewicht op een bepaalde plek, bijvoorbeeld accu en motor in het achterste gedeelte van de fiets is nooit ideaal. Realiseer dat niets "verkeerd" is. Het is een keuze en de vraag is of je gelukkig bent met die keuze en het bijbehorend "gedrag" van de fiets. Vind je fietsen met zijtassen vol boodschappen niet erg? Dan zal een elektromotor en accu achter een mogelijke optie zijn. Omdat de plaatsing van accu en elektromotor zo divers is raden wij sterk aan om meerdere proefritten te maken waarbij de accu en/of elektromotor op een ander plaats zijn gemonteerd. Dan ervaar je zelf wat prettig en minder prettig is.

flyer c8
Accu onder het zadel maakt de fiets iets langer.
Flyer C8

De accu is vaak geplaatst onder de bagagedrager (achter). Ander plaatsen zijn: onder het zadel, naast het achterwiel (als een soort zijtas), in de kettingkast, in het frame (in de buis tussen trappers en stuur) en een enkele keer onder de bagagedrager bij het voorwiel. De accu in de kettingkast lijkt dus een voordeel te hebben, daarna onder het zadel of in het frame. Een nadeel van de accu onder het zadel is dat de fiets iets langer wordt, immers de accu neemt ruimte in beslag tussen zitbuis en het achterwiel.

Fabrikanten gebruiken verschillende type accu's. Vroeger werden vaak NiMh accu's gebruikt, die zie je tegenwoordig haast niet meer in nieuwe fietsen. De Lithium-Ion accu (Li-Ion) heeft deze verdrukt. Deze gaat veel langer mee en heeft nog vele andere prettige eigenschappen. De Li-Ion accu is echter een verzamelnaam voor een aantal verschillende accutypen die flink van elkaar verschillen. De laatste ontwikkeling is de LiFePO4 accu, ook wel LFP of LIFE accu genoemd (soms Lithium Ferro Phosphate of Lithium ijzer fosfaat) en dit zien wij op dit moment als neusje van de zalm. Hij is wel het duurst maar gaat enorm lang mee en is daarom, over zijn gebruiksduur, veel goedkoper dan alle andere accutypen. Helaas vermelden de fietsfabrikanten (nog) niet om wat voor Lithium accu het gaat.

De elektromotor bevindt zich meestal in het voorwiel, soms in het achterwiel en meer en meer zie je de elektrische fiets met "middenmotor", dan is de elektromotor rechtstreeks aan de trapas gekoppeld. De motor in het voorwiel geeft het gevoel van "getrokken" te worden en geeft een iets onrustig stuurgedrag, het sturen gaat ook wat stroever door het gewicht van de elektromotor in je voorwiel. Wanneer de accu "achter" zit, is de elektromotor "voor" wel een goede keus omdat dan het gewicht netjes verdeeld is tussen "voor" en "achter". Het voordeel van een elektromotor in het voorwiel is dat een naafversnelling toegepast kan worden. Dat kan niet als de elektromotor in het achterwiel zit. Dan kan alleen maar een derailleur toegepast worden als versnelling en dat brengt altijd een (half) open kettingkast met zich mee. Het voordeel van de elektromotor "achter" is dat je het gevoel krijgt geduwd te worden. Dat voelt natuurlijk aan, immers bij een normale fiets is de aandrijving ook op het achterwiel. Sinds een paar jaar is de elektrische fiets met "middenmotor" populair aan het worden. Deze fietsen zijn wel wat duurder maar voor de gewichtsverdeling en fietsgedrag is dit optimaal. De elektromotor zit vlak bij de trapas en drijft rechtstreeks je trapas aan waar jijzelf ook, via de trappers, kracht uitoefent. Eigenlijk is dit de meest natuurlijkste fietservaring, alle kracht komt vanuit de trapas (trappers + elektromotor) via de ketting op het achterwiel.

De overheid heeft in de wet bepaald dat een elektrische fiets niet mag "fietsen" zonder dat de berijder zelf trapt. Dus moet een controle plaatsvinden dat de trappers rondgedraaid worden. Een rotatiesensor meet, dat en hoe snel je de trappers ronddraait. Op basis van onder andere de trapondersteuningsstand zal de elektromotor je dan gaan helpen met fietsen. Deze rotatiesensor is een eenvoudige meetmethode. Je trapt wel of niet, dus krijg je wel of geen trapondersteuning. Deze rotatiesensor tref je bij alle fietsen aan behalve in het duurdere segment want daar wordt naast de rotatiesensor ook een trapkrachtsensor gebruikt. Die meet hoeveel kracht je op de trappers uitoefent. Afhankelijk daarvan wordt veel of weinig trapondersteuning gegeven. De trapondersteuning reageert daarmee veel genuanceerder en uitgebalanceerder op je trapgedrag. Elektrische fietsen met een trapkrachtsensor zal je daarom als veel "natuurlijker" aanvoelen, maar helaas hangt daar wel een wat hoger prijskaartje aan vast.

Bij de meeste elektrische fietsen kan je het licht aan en uit zetten met een knopje op het stuur. Het voor- en achterlicht krijgt zijn energie uit de accu die je ook gebruikt voor de trapondersteuning. Dat is wel zo fijn, een dynamo is dus niet meer aanwezig. Mocht de accu helemaal op zijn dan werkt de elektromotor als dynamo, je zit dus nooit zonder licht. Bij de goedkopere fietsen hebben de voor- en achterlichten een eigen batterij. Dat is best onhandig want om de zoveel tijd moet je die vervangen en dat is vaak een vervelend klusje.

Naast deze "elektrische" aspecten die speciaal voor een elektrische fiets van toepassing zijn, spelen natuurlijk ook de normale fietseigenschappen een rol bij de keuze van een elektrische fiets. Een fiets met een gesloten kettingkast is zorgeloos rijden. Een naafversnelling van 3, 7 of 8 versnellingen is dan beschikbaar. Bij langere toertochten is een fiets met derailleur, dus met een (half)open kettingkast favoriet omdat zo'n fiets lichter "trapt" maar daar staat tegenover dat je de ketting met regelmaat moet schoonmaken / onderhouden. Een stuur wat je met de hand kan verstellen is een pre en of je voor- en/of achtervering wilt hebben is een persoonlijke voorkeur.

Wat doet een "gashandel" op een elektrische fiets?

gashandel elektrische fiets

Sommige, meestal duurdere elektrische fietsen hebben een "gashandel". Wat deze gashandel voor je kan doen is afhankelijk van wat de fabrikant levert (of niet) en wanneer je hem gebruikt. Als je naast de fiets staat/loopt en je aan de gashandel draait zal de fiets -voorzichtig- uit zich zelf gaan bewegen. Dit is vooral prettig als je de fiets in een fietsgoot naar boven moet duwen. Wanneer je vanuit stilstand gaat fietsen zal een elektrische fiets pas na een paar meter de trapondersteuning inschakelen. De gashandel kan in de eerste meter ondersteunen doordat hij alvast een eerste zetje in de rug geeft. Hiermee is een snelheid bereikbaar van meestal niet meer dan 6 km/u. Tijdens het rijden op normale snelheid kan de gashandel gebruikt worden om een extra zetje te krijgen. Dit is handig bij een inhaalactie of heuveltje op. Deze gashandel wordt afhankelijk van de fabrikant aangeduid met termen als "walk assist", "power assist" "wandelondersteuning" of "powerlaunch".

Hoe lang gaat een accu mee?

kalender

Een hele goede vraag! Die wordt meestal vergeten bij de aanschaf van een elektrische fiets. Afhankelijk van het type accu, de capaciteit en het gebruik is dit tussen de drie en, uitzonderlijk, zes jaar. De accu houdt niet "ineens" op te werken*, de capaciteit neemt steeds verder af en kan je steeds minder ver fietsen met trapondersteuning en op een gegeven moment vind je dit niet meer acceptabel en vervang je de accu. Dat is op zich een duur grapje, denk aan honderden euro's. Maar je moet de accu zien als "brandstof". Bij een brommer of auto kost dat handenvol geld. Dan praat niemand er over dat na 600 km rijden je al gelijk vijftig euro moet uitgeven. Het vervangen van de accu om de zoveel jaar moet je dus incalculeren.

Kost het laden van de accu veel geld?

Totaal niet. We praten over een paar centen per keer. Totaal verwaarloosbaar in relatie met de aanschafprijs (afschrijving) van de fiets en de kosten van een nieuwe accu om de drie a zes jaar.

Hoe kan de accu opgeladen worden?

Bij de fiets krijg je een klein doosje, de acculader, de grootte is afhankelijk van de fabrikant maar komt in de buurt van een pak koffie / twee doosjes thee. Daar zit een 230 Volt steker aan en een kabel met een steker die je in de accu kan steken. Je kan dus overal opladen waar maar een "stopcontact" is. Je moet dan wel de lader bij je hebben.

Hoe lang duurt het laden van een accu?

Dit verschilt per type accu, maar hou rekening met twee tot vijf uur, uitgaande van een geheel ontladen accu. Vreemd maar waar, een accu snel opladen is niet echt goed voor een accu, hoe langzamer hij wordt geladen hoe beter. Lees het artikel over snelladers.

Moet de accu eerst helemaal ontladen zijn voor je hem weer mag opladen?

Nee, het is zelfs onverstandig om de accu helemaal "op te rijden". Zodra je tijd hebt onderweg of thuis bent kan de accu meteen opgeladen worden. Het komt de accu zelfs ten goede als je hem meteen steeds (een beetje) oplaadt in plaats van te wachten tot de accu haast helemaal op is. Laad je de accu regelmatig op dan beloont de accu je met een aanzienlijk langere levensduur.

Is een elektrische fiets groen / milieu vriendelijk?

groene elektrische fiets

Nou en of. De fiets staat bovenaan, daarna de elektrische fiets. Tijdens de productie wordt het milieu in vergelijking met een brommer, scooter of auto veel minder belast. Tijdens het gebruik staat de elektrisch fiets op eenzame hoogte bij vervoermiddelen met een motor. Het opladen van de accu kost nauwelijks stroom en de milieubelasting daarvan is aanwezig (de elektriciteitscentrale produceert ook afvalstoffen), maar vergeleken met een scooter of auto verwaarloosbaar. Wanneer morgen alle automobilisten van een elektrische fiets gebruik zouden maken is het het probleem met de uitstoot van CO2 voor een zeer groot gedeelte opgelost.

Kan een elektrische fiets op de fietsendrager?

Dat is afhankelijk van de draagkracht van de fietsendrager en het gewicht van de elektrische fiets. De meeste elektrische fietsen wegen net even meer dan 25 kg. Maar een standaard fietsendrager kan maximaal fietsen van 25 kg dragen. Wellicht moet je omzien naar een zwaarder uitgevoerde fietsendrager speciaal voor elektrische fietsen. Let ook op de maximale draagkracht van de trekhaak. De fietsen samen met de fietsendrager mag niet de 75 kg overschrijden bij de meeste trekhaken en soms zelfs minder!

Bestaat er een elektrische fiets waarbij ik niet hoef te trappen?

Ja, maar dat heet een speed pedelec of high speed ebike. Die heeft een "gashandel" en rijdt vanzelf, trappen kan en mag maar hoeft niet. Een snorfiets mag maximaal 25 km/u en vereist een WA verzekering. Ook bestaan elektrische fietsen die zelfs harder gaan dan 25 km/u "met een gashandel", lees het onderwerp hieronder.

Bestaat een elektrische fiets die harder gaat dan 25 km/u?

Jazeker, maar dat heet dan eigenlijk geen elektrische fiets meer maar worden speed pedelecs of high speed ebikes genoemd. Dit soort fietsen kunnen met of zonder trapondersteuning rijden. Je kan het dus als snorfiets/brommer gebruiken of gewoon meetrappen. Als je meetrapt kan je afhankelijk van het model snelheden halen tot 45 km/u. Een WA verzekering is dan verplicht, een helm formeel niet maar is wel heel verstandig. Overigens zal in 2017 de wetgeving veranderen voor deze speed pedelecs, oriƫnteer je daarop voordat je zo'n ebike aan te schaffen.


Foutje, aanvulling of vraag? neem het adres handmatig over

uitgelicht

acculader elektrische fiets

Sneller dan 25 km/u?

Wat is een speed pedelec en mag die op het fietspad?

acculader elektrische fiets

Wat is beter?

Een snelle acculader of een langzame?

wij gebruiken cookies
dat accepteer ik
meer informatie